Dwie Skrajności i Średnia Ścieżka

SS. LVI. 11
Możnaby oddać się pobłażliwości dla zmysłowej przyjemności, podstawie tego co wspólne, wulgarne, nie święte, bez pożytku; albo oddać się umartwianiu jaźni, co jest bolesne, nie święte, bez pożytku. Tych dwóch skrajności uniknął Doskonały i odnalazł Środkową Ścieżkę, która pozwala zarówno poznać, jak i wiedzieć; która prowadzi do pokoju, do bystrości-zdolności rozpoznawania, do oświecenia, do Nibbaana.

Ośmioraka Ścieżka

To jest Szlachetna Ośmioraka Ścieżka, droga która prowadzi do wygaśnięcia cierpienia,
a mianowicie:

III. Mądrość Panna:

1. Właściwe zrozumienie
Sammaa - dittthi
2. Prawidłowe myślenie
Sammaa - sankappa


I. Moralność Siila:

3. Właściwa mowa
Sammaa - vaacaa

4. Właściwe działanie
Sammaa - kammanta

5. Właściwy sposób utrzymania się przy życiu
Sammaa - aajiva

---------------
II. Koncentracja Samaadhi:

6. Właściwy wysiłek
vaayaama

7. Właściwa uważność
Sammaa - sati

8. Właściwa koncentracja
Sammaa - samaadhi

28 IV. Szlachetna prawda ścieżki prowadzącej do wygaśnięcia

To jest Środkowa Ścieżka, którą odkrył Doskonały; która umożliwia zarówno wiedzę jak i dostrzeganie, która prowadzi do pokoju, do bystrości-rozróżnienia, do oświecenia, do Nibbaana.

Szlachetna Ośmioraka Ścieżka
(Ariya -atthangikamagga)

Symboliczne wyrażenie Ścieżka albo Droga czasami bywa źle zrozumiane, jakoby sugerując, że pojedyncze składniki tej Ścieżki muszą być praktykowane jeden po drugim, w podanej [wyżej] kolejności. W tym przypadku, np. właściwe zrozumienie, pełna penetracja Prawdy, powinna być zrozumiana najpierw, zanim ktoś mógłby myśleć o rozwijaniu Właściwego Myślenia, albo praktykowaniu Właściwej Mowy, etc. Ale w rzeczywistości trzy czynniki (3-5) formuując sekcję Moralności (sila) powinne być doskonalone jako pierwsze; następnie powinno się poświęcić uwagę systematycznemu treningowi umysłu, aby praktykować trzy czynniki (6-8) formując sekcję koncentracji (samaadhi); dopiero po tym przygotowaniu charakter człowieka i jego umysł będą zdolne docierać do doskonałości na dwóch pierwszych poziomach (1-2), tworząc sekcję Mądrości (pannaa).

Minimum Właściwego Zrozumienia, na dobry początek, jest konieczne, ponieważ pewne zrozumienie faktów cierpienia, etc., jest niezbędne, by dostarczyć przekonywujących powodów i motywacji do pilnej praktyki Ścieżki. Miara Właściwego Zrozumienia też jest wymagana, by wspomagać pozostałe czynniki Ścieżki oraz inteligentnie, skutecznie i sprawnie wypełniać ich indywidualne funkcje we wspólnym zadaniu wyzwolenia. Z tego powodu trzeba podkreślić znaczenie tego czynnika i [wiedzieć], że dlatego dano pierwsze miejsce Właściwemu Zrozumieniu w Szlachetnej Ośmiorakiej Ścieżce.
To początkowe zrozumienie Dhamma, musi być stopniowo rozwijane z pomocą innych
czynników Ścieżki, tak by w końcu osiągnąć najwyższą klarowność; Wgląd (vipassanaa),
który jest natychmiastowym warunkiem otwarcia na cztery Fazy Świętości (zobacz:
'Szlachetna Prawda' na str. Nr 33………) i by dotrzeć do Nibbaana.
Właściwe Zrozumienie dlatego jest zarówno początkiem, jak i kulminacją Szlachetnej
Ośmiorakiej Ścieżki.

M. 139
Uwolnienie od bólu i tortur jest tą ścieżką, uwolnienie od pragnienia i cierpienia: to jest doskonała ścieżka.
Dhp. 274-75
Naprawdę, nie ma żadnej innej ścieżki, jak ta, do czystego wglądu. Jeżeli pójdziesz tą ścieżką, położysz kres cierpieniu.
Dhp. 276
Ale każdy musi walczyć o siebie, Doskonali tylko wskazali sposób.
M. 26
Nadstaw [ku temu] ucho, ponieważ Nieśmiertelność jest znaleziona. Ujawniam, przedstawiłem Prawdę. Ponieważ ujawniam to dla ciebie, więc zadziałaj! A ten najwyższy cel świętego życia, dla którego to powodu synowie dobrych rodzin słusznie odchodzą z domu do stanu bezdomnego: to ten w którym możesz być, w niedługim czasie, w tym dobrym życiu, rozpoznawszy go dla samego siebie, uświadomiwszy sobie, czyniąc go swoim własnym celem.