Saṃsāra dosłownie oznacza „wędrówkę”. Wielu ludzi uważa słowo saṃsāra za buddyjską nazwę miejsca w którym obecnie żyjemy — miejsca, które opuszczamy, wchodząc w Nibbānę. Ale we wczesnych tekstach buddyjskich saṃsāra to nie odpowiedź na pytanie „Gdzie jesteśmy?”, saṃsāra odpowiada na pytanie „Co robimy?”. Zamiast miejsca jest proces: tendencja do ciągłego tworzenia światów i zamieszkiwania ich. Gdy jeden świat upada, znika, ty tworzysz inny i wchodzisz w niego. W tym samym czasie spotykasz innych ludzi, którzy tak jak ty stworzyli swoje własne światy.

Zabawa oraz kreatywność mogą być czasem przyjemne i całkiem nieszkodliwe, o ile nie pociągają za sobą zbyt wiele cierpienia. Światy które tworzymy wciąż zapadają się i zabijają nas. Przejście w nowy świat wymaga wysiłku — to nie tylko ból i ryzyko związane z ponownymi narodzinami, ale również mocne „kopniaki”, mentalne oraz fizyczne, bowiem wciąż i wciąż przechodzimy zmiany od wieku dziecięcego do dojrzałości. Buddha spytał kiedyś mnichów: „Jak myślicie, czego jest więcej: wody w oceanach, czy łez które uroniliście podczas wędrówki [przez światy]?”. Jego odpowiedz brzmiała: łez. Pomyśl o tym, gdy następnym razem będziesz obserwował ocean lub bawił się w jego falach.

Nie tylko sprawiamy cierpienie nam samym — światy które tworzymy oddziałują ze światami innych. W niektórych przypadkach to oddziaływanie może przynosić obu stronom zadowolenie i korzyści, ale nawet wówczas taka relacja nie trwa wiecznie. Zwykle jednak kontakty z innymi przynoszą cierpienie, przynajmniej jednej ze stron, bardzo często obu. Utrzymanie jednej osoby tj. dostarczenie jej ubrania, pożywienia, schronienia oraz utrzymywanie dobrego zdrowia jest źródłem cierpienia zarówno dla tej osoby, jak i dla tych którzy muszą pracować lub umrzeć by potrzeby te zostały zaspokojone. Gdy pomyślisz o całym tym cierpieniu, uświadomisz sobie że proces tworzenia świata może być związany z wyzyskiem innych, że w istocie może być bardzo prymitywny.

To właśnie dlatego Buddha poszukiwał drogi, która pozwalałaby zatrzymać wędrówkę. Gdy ją odnalazł, namawiał innych by również nią kroczyli. Ponieważ wędrówka (saṃsāra) jest czymś co każdy z nas robi, toteż każdy z nas może ją zakończyć samodzielnie, niezależnie od innych. Jeśli saṃsāra byłaby miejscem, wówczas takie postępowanie byłoby egoistycznie — jedna osoba szuka wyjścia, nie oglądając się na innych. Ale gdy zrozumiesz, że saṃsāra jest procesem, wówczas w takim postępowaniu nie dostrzeżesz cienia egoizmu. To tak, jakbyś uwalniał się z niewoli, czy też od obrzydliwego nałogu. Gdy poznasz sposoby potrzebne do zatrzymania tworzenia własnego świata, możesz nauczyć je innych, dzięki czemu i oni będą mogli zaprzestać wędrówki. Ty zaś nie będziesz już nigdy wyzyskiwał światów innych, co w efekcie zmniejszy cierpienia ludzi wciąż tworzących swoje światy.

To prawda, że Buddha porównał zatrzymania saṃsāry do przechodzenia z jednego miejsca w drugie, konkretnie do przepłynięcie z tego brzegu rzeki, na drugi. Ale gdy robił tego rodzaju porównanie, często kończyło się ono paradoksalnie: ów drugi brzeg nie miał cech takich jak „tutaj”, „tam”, czy „pomiędzy”. Mając to na uwadze oczywistym jest, że parametry saṃsāry: przestrzeń i czas, nie są otoczeniem w którym dokonuje się nasza wędrówka. Są jej efektem.

Dla kogoś przywiązanego do tworzenia światów, brak tych dobrze znanych cech brzmi niepokojąco. Ale jeśli jesteś zmęczony nieustannym tworzeniem, niepotrzebnym cierpieniem, możesz to zaakceptować i podjąć próbę. Zawsze jednak możesz powrócić do budowania, jeśli brak „tutaj” czy „tam” stanie się nie do zniesienia. Ale ci którzy dowiedzą się jak przerwać ten nawyk [tworzenia światów], nigdy więcej nie dadzą skusić się saṃsārze.

O autorze

Thanissaro06.jpg

Thanissaro Bhikkhu
zobacz inne publikacje autora

Thanissaro Bhikkhu (Geoffrey DeGraff) (1949 - ) jest amerykańskim buddyjskim mnichem tajskiej leśnej tradycji Kammatthana. Po ukończeniu historii europejskiej w Oberlin College w 1971 roku wyjechał do Tajlandii gdzie uczył się medytacji u Ajaana Fuang Jotiko, ucznia Ajaana Lee.

Artykuły o podobnej tematyce:

Sprawdź też TERMINOLOGIĘ


Poleć nas i podziel się tym artykułem z innymi: Facebook

Chcąc wykorzystać część lub całość tego dzieła, należy używać licencji GFDL: Udziela się zgody na kopiowanie, dystrybucję lub/i modyfikację tego tekstu na warunkach licencji GNU Free Documentation License w wersji 1.2 lub nowszej, opublikowanej przez Free Software Foundation.

gnu.svg.png

Można także użyć następującej licencji Creative Commons: Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Na tych samych warunkach 3.0

cc.png

Tytuł oryginału: "Samsara" http://www.accesstoinsight.org/lib/authors/thanissaro/samsara.html
Źródło: Przepisane z dokumentu dostarczonego przez autora.
Copyright © 2002 Thanissaro Bhikkhu
Access to Insight edition © 2002

Tłumaczenie: Wojciech Muła (http://wmula.republika.pl/)

Image0001%20%281%29.png


Podoba Ci się ten artykuł? Dołącz do nas lub wesprzyj nas finansowo.
POMÓŻ FUNDACJI "THERAVADA"
(KRS: 0000464215, NIP: 5223006901, Regon: 146715622)
KONTO BANKOWE: 89 2030 0045 1110 0000 0270 1020