Zależne Wygaśnięcie Wszystkich Zjawisk

S. XII. 43
I przez pełne odejście i wygaśnięcie pragnienia (ta.nhaa), Trzymający [chwytający, lgnący] (upaadaana) staje się wygaszony; przez wygaśnięcie chwytania; Proces Stawania (bhava) się jest wygaszony; przez wygaśnięcie procesu (karmy) stawania się, Odradzanie (jaati) jest wygaszone; a przez wygaśnięcie odrodzenia, rozkład i śmierć, zmartwienie, lamentacja, cierpienie, smutek i rozpacz są wygaszone. W ten sposób przychodzi wygaśnięcie tej całej masy cierpienia.

S. XXII. 30

Stąd zniszczenie, przerwanie i pokonanie cielesności, uczucia, percepcji, umysłowych formacji i świadomości: jest wygaśnięciem cierpienia, końcem choroby, pokonaniem starości i śmierci.

Płynny ruch, który nazywamy falą - który w nieświadomym widzu tworzy iluzję jednej i tej samej masy wody ruszającej przez powierzchnię jeziora - jest wytworzony i karmiony przez wiatr - jest utrzymany przez zgromadzone żywiące go siły. Gdy wiatr ustał i, jeżeli żaden świeży wiatr znów nie smaga wód jeziora, zgromadzona energia stopniowo będzie zużyta. I w ten sposób cały falowy ruch dobiegnie końca. Podobnie, jeżeli ogień nie jest podsycany nowym paliwem to po zużyciu całego zapasu starego paliwa zaczyna wygasać.

W taki sam sposób zachodzi pięcioskładnikowy proces - Khandha, który w nieświadomy sposób przybiera postać iluzji bytu Ego i jest wytworzony oraz karmiony żywotnym pragnieniem (ta.nhaa) a także podtrzymany, przez pewien czas, przez zgromadzone środki - energię życia. To paliwo (upaadaana), np. ochota i mocne pragnienie życia, ustało i, jeżeli żadne nowe pragnienie nie pobudza ponownie tego Pięcioczynnikowego procesu- Khandha, życie będzie toczyło się póki istnieją zgromadzone siły życia, aż do zniszczenia ich w śmierci, gdzie ostatecznie wygaśnie

Pięcioczynnikowy proces - Khandha.

W ten sposób, Nibbaana lub 'Wygaśnięcie' (sanskryt: nirvaana; od nir + korzeń, vaa przerwać, wymieranie) może zostać rozważona pod dwoma aspektami, mianowicie jako:

1.' wygaśnięcie zanieczyszczeń (kilesa-parinibbaana) , dotarcie do stanu Arahata, albo Świętości, który ogólnie ma miejsce podczas czasu życia; w Suttas to jest nazwane " saupaadisesa - nibbaana", np.:' Nibbaana z Grupami Istnienia nadal pozostałego'.

2.' wygaśnięcie (khandha - parinibbaana Pięciu - Khandha - procesu), który ma miejsce w śmierci Arahata. W Suttach: jest to nazwane" saupaadisesa - nibbaana", ' Nibbaana bez Grup pozostałego istnienia'.